Prof. Dr. İbrahim Kafesoğlu‘nun kaleme aldığı, Ötüken Neşriyat‘tan yayınlanan Türk Milli Kültürü adlı eseri detaylı şekilde inceledik.

Eser ilk çıktığı tarihlerde büyük yankı uyandırmış ve ilk kez Türk milli kültürü ilmi temeller üzerine oturtulmuştur. 1977 yılında yapılan ilk baskısının ardından beğeni toplayan eser hızla tükenmiş ve 1982 senesinde eserin ikinci baskısı yapılmıştır. Bunu takip eden her yıl bir yeni baskısı yapılan eser bu şekilde 1997 yılına kadar yayınlanmıştır. İlk baskılar Prof. Dr. İbrahim Kafesoğlu‘nun da dediği gibi hocaların şanına yaraşır şekilde basılmamıştı. Bundan kastedilen yazı fontu, satır arası sıklık ve kitabın sayfalarının kısa sürede dağılıyor olmasıydı. Kitabın 1997 yılında Ötüken Yayınları‘ndan yayınlanmasıyla tüm sorunlar ortadan kalkmış, eser hakettiği değeri görmüştür. Bu kitabı en iyi anlatacak olan kişi, Prof. Dr. İbrahim Kafesoğlu desek yanlış olmaz. Bakın o neler aktarmış;

“Her millet maddi imkanları ve manevi değerleri ile bir kültür bütünüdür. Bir millet yaşamakta ise, onun bir kültürü olacaktır. Biz de, aşağı yukarı 4000 yıllık tarihe sahip Türk milletinin kültürünü araştırdık. Asya bozkırlarında geliştirilen bu kültürü çeşitli cepheleri ile, belirtmeye çalıştık. Kültür unsurlarının da zamanın ve çevrenin şartlarına uygun bazı değişiklikler gösterdiği, fakat ana vasıflarını daima koruduğu gerçeğinden hareket ederek yaptığımız iş, bütün yönleri ile Türk milletince ortaya konup geliştirilmiş kültürün çatısını kurmak ve onun yüzyıllarca karakterini muhafaza eden özelliklerini tesbit etmek gayretinden ibarettir. Konu açısından ilk deneme durumunda olan bu eser yurdumuzda, gelecek ilmi araştırmalara bir yön verebilirse kendimizi bahtiyar sayacağız.”

Eser (Türk Milli Kültürü) bugün bile tarih bölümlerinde ders kitabı olarak okutulan, değerli bir eserdir. Prof. Dr. Ahmet Taşağıl’dan almış olduğum İslam Öncesi Türk Tarihi dersinde de bu eseri ders kitabı olarak kullanmış olduğumu belirtmek isterim.

Tamamı 454 sayfa olan eser toplamda 4 bölümden oluşmaktadır. İlk bölümden uygarlıkların ortaya çıkışına dair ortaya konulan görüşler, ortaya çıkmasında etkili olan faktörler gibi konular ele alınmakta. Takip eden bölümde ise oldukça ilgi çekici konular bulunmakta. Türk adının kullanılması, Türklerin anayurdu, yayılmaları işleniyor ve ardından devletler tarihine geçiş yapılıyor. Hunlar, Tabgaçlar, Göktürkler, Uygurlar, Karluklar, Oğuzlar, Sabarlar, Peçenekler, Bulgarlar olmak üzere birçok devlete dair bilgi edinebilirsiniz.

Devletlerin siyasi tarihi ardından Kültür başlığı altında üçüncü bölüm karşımıza çıkmakta. Bozkır kültürünün esasları, aile yapısı, Türk devlet teşkilatı, dini, günlük hayatı, kültür ve sanat faaliyetleri hakkında yeni bilgiler edinebilirsiniz.

Dördüncü bölümde ise İslamiyet etkisindeki Türklerin kültürü, teşkilatlanması, dini hayatı gibi konuların yanısıra edebi ve felsefi yapılar hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz.

Eser (Türk Milli Kültürü) oldukça fazla dipnot içermekle birlikte, tam bir ders kitabı mahiyetindedir. Yalnız şunu unutmayalım, Türk kültürü hakkında bilgi edinmek isteyen herkesin de okuyarak yepyeni bilgilere sahip olmasını sağlayacak bir nitelik taşımakta. Özellikle İslam öncesi Türk tarihi açısından oldukça zengin bir kaynaktır. Eser içinde oldukça fazla yabancı ve telaffuzu zor isimler bulunmakta. Ancak bu durum sadece isimlerden ibaret olup eserin akışını bozacak hiçbir yan etkisi bulunmadığını belirtelim. Zengin bibliyografyası eserin kapsamlı olduğunu gösterir nitelikte. Son kısımda yer alan indeks ise aradığınız bilgiye kısa sürede ulaşmanız için size yardımcı olacak.

Türk Milli Kültürü, Prof. Dr. İbrahim Kafesoğlu‘nun Türk tarihçiliğine kazandırdığı değerli bir eser olarak karşımıza çıkmakta. Sizler huzurunda bir kez daha  İbrahim Kafesoğlu‘nu minnetle anıyoruz.

Siz bu kitabı okudunuz mu? Yorumlarda belirtirseniz seviniriz.