Başlangıcından 1917’ye kadar. İlyas Topsakal‘ın Nisan 2017’de Ötüken Neşriyat‘tan basımı yapılan eseri Sibirya’nın tarihine ve kültürüne ışık tutmakta.

İlyas Topsakal Kimdir?

İlyas Topsakal, 1970 yılında Samsun’da dünyaya gelmiştir. 1989 yılında Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ni kazanmış ve 1994 yılında buradan mezun olmuştur. Hemen ardından Marmara Üniversitesi İslâm Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı’nda yüksek lisansa başlamıştır. 1997-2000 yılları arasında Rusya ve Kazakistan’da bulunmuştur. 1999 yılında “X.-XII. Asırlarda İdil Bulgarları ve İslamiyet” çalışması ile yüksek lisansını, 2007 yılında ise “Rus Misyoner Kaynaklarına Göre İdil Ural Bölgesinde Ortodoks Misyoner Faaliyetleri ve Türkler” isimli çalışması ile doktorasını tamamlamıştır. 2016 yılından itibaren de İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü’nde görev yapmaktadır. 2003-2013 arası 10 yıl boyunca Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi’nin editörlüğünü yapan İlyas Topsakal, İngilizce, Rusça ve Arapça’nın yanısıra Tatarca, Kazakça, Kırgızca ve Özbekçe bilmektedir. 20 yıllık akademik hayatının karşılığı olarak bu eserin ortaya çıktığını belirten Topsakal, bu çalışma fikrinin İngilltere’ye yaptığı yolculuğun neticesi olduğunu ve İngiltere’de bulunduğu 2 yılın esere hazırlık olarak geçtiğini belirtmekte.

“Sibirya Tarihi” Adlı Esere Dair

Eserin girişinde yazar ana kaynaklara yer vermiş. Bu durumun akışı bozduğuna dair bir öz eleştiride de bulunmuş ancak ana kaynakların belirtilmesi isabetli olmuş. Ana kaynakların belirtilmesinin ardından eser Sibirya’nın Coğrafyası, Sibirya’nın Tarihi, Sibirya’nı Türkleri ve Yerlileri, Ruslar ve Sibirya’nın İstilası, 17. ve 18.yüzyılda Sibirya, 18.yüzyılda Sibirya, 19.yüzyılda Sibirya ve son olarak Sibirya Kültürü ve Dini Hayatı olmak üzere 8 başlık altında devam etmekte. Sibirya coğrafyasına günümüz gözüyle bakamayız. Bugün o topraklarda Rusya Federasyonu hakim olsa da Sibirya toprakları Türkler dahil bir çok topluluğa ev sahipliği yapmış bir coğrafi bölgedir. Ancak daha sonra Rus istilaları bölgede görülmeye başlar. Tüm bu gelişmelerin yanında eserin önemli bir bölümünde Kültür ve Din konusuna da yer verilmiş. Kültür ve dini de Sibirya‘nın tarihi kadar iç içedir diyebiliriz. Neticede 1917’ye kadar uzanan uzun bir tarih aralığının oldukça zahmetli bir çalışması karşımızda. 261 sayfalık eser dipnotlar, fotoğraflar ve haritalarla desteklenerek okuması keyifli bir hal almış. Kaynakların tamamına yakını Rusça ve Batı dillerinde olması eserin ortaya çıkarılmasında ne kadar zorlu bir süreçten geçildiğini gösterir nitelikte. Değinmeden geçemeyeceğim bir nokta da eserde geçen yabancı isimler Türkçe okunuşu ile yazılmış ki bu da okurların işini kolaylaştırır.

İlyas Topsakal‘ın kaleme aldığı, öncesiyle ve sonrasıyla zahmetli bir çalışmanın ürünü olan Sibirya Tarihi, Türk tarihçiliği açısından önemli bir eserdir.