Osmanlı Tarihi Ana Kaynakları; Kuruluş Devri ve İlk Eserler yazımızla karşınızdayız. Tarihi ana kaynaklara dair bilgiler sizleri bekliyor.

Osmanlı Tarihi yaklaşık 6 asırlık birikimi ile biz tarihçiler veya tarih meraklısı okurlar için bir cennet adeta. Zira oluşan bilgi birikimlerin bazısı müellifler tarafından yazıya aktarılmış günümüze ulaşmış, bazısı ise sözlü tarih olarak da adlandırdığımız şekilde günümüze ulaşmıştır. Biz ise bu yazımızda yazılı olarak değerlendirebileceğimiz, önemli Osmanlı Tarihi ana kaynaklarına değindik. Alana yönelik önemli çalışmaların bibliyografyaları ve hazırlanmış olan makaleleri kullanarak hazırladığımız bu yazımız umarız faydalı olur.

Osmanlı Tarihi ana kaynakları denilince akıllara ilk gelen konu, kuruluş döneminden günümüze bir kaynağın ulaşmamış oluşudur. Az çok tarihe ilgisi olan bir insanın ise bunun nedenini tahmin etmesi çok zor olmayacaktır. Prof. Dr. İlber Ortaylı kuruluş döneminden günümüze bir kaydın ulaşmamasını sadece Timur’un Anadolu’yu ve özellikle Bursa’yı yağmalamasına bağlamamak gerektiğini de belirtiyor.

Kuruluş devri Osmanlı Tarihi için özellikle yabancı kaynakların önemli bir yer tuttuğunu söylemekte fayda var. Pachymeres, Kantakuzenos, Nicephoros ve İbn Battuta bu anlamda öne çıkan yabancı kaynaklardandır. Dikkat çeken bir diğer dönem kaynağı ise takvimler olup, içerisinde kronolojik bilgiler verildiği görülmektedir. Müneccimler tarafından hazırlanan bu astronomik eserlerin önemli siyasi gelişmeler ve olayları konu aldığı da söylenebilir. İstanbul’un fethine kadar geçen süreçte değinilecek önemli kaynaklardan bazıları ise şunlardır;

Yahşi Fakih’in Menakıb-ı Al-i Osman adlı eseri,

Germiyanlı Ahmedi tarafından yazıldığı bilinen İskendername’nin sonuna dercedilen Dasitan-ı Tevarih-i Mülûk-i Al-i Osman adlı eser,

Yazıcıoğlu Ali’nin Tarih-i Al-i Selçuk adlı eseri ve bazı anonim Tevarih-i Al-i Osman’lar bu devrin önemli kaynakları arasında görülebilir. Her ne kadar dönemin kaynağı olsalar da gerçeklik paylarının incelenmeye açık olduğunu belirtmekte yarar var. Gazaname türünün ilk örneklerinin verildiği Sultan II. Murad dönemi yazılan anonim Gazavat-ı Sultan Murad b. Muhammed Han adlı eser Varna Savaşı’nı konu alır ve gazaname türünde önemli bir yer tutar.

Bu döneme ilişkin ilk çalışmaları Friedrich Geise yapmış olmakla beraber 1922 yılında bu çalışmasını yayımlamıştır.

Böylece Osmanlı Tarihi Ana Kaynakları serimizin ilk yazısı olan “Kuruluş Devri ve İlk Eserler” yazımızın sonuna geliyoruz. Sizde öğrendikleriniz daha fazla kişiye ulaşması için yazımızı paylaşmayı unutmayın.