Nam-ı diğer “Şarkın Sultanı”, Osmanlı Devleti’nin 17. padişahı Sultan IV. Murad’ın Vefatı…

Sultan IV. Murad, 27 Temmuz 1612 tarihinde Beylerbeyi’nde bulunan İstavroz kasrında dünyaya geldi. Sultan I. Ahmed‘ in ve Mahpeyler Kösem Sultan‘ın oğlu olan Sultan IV. Murad‘ ın cülûsu 10 Eylül 1623 tarihinde gerçekleşti. Sultanlığının ilk 9 yılı yaşının küçük olması sebebiyle pek bir varlık gösteremeyen Sultan IV. Murad, özellikle Doğu’ya yaptığı seferlerle bilinmektedir. Prof. Dr. İlber Ortaylı, Sultan IV. Murad hakkında ” Bizim tarihimizde askeri eğitim görmediği ve sancağa çıkmadığı halde IV. Murad gibi bir dahi vardır. 17. yüzyılın en büyük mareşalidir…” sözlerini söylemiştir.

Yaptığı Doğu seferleri ile bilinen Sultan IV. Murad, Revan ve Bağdat seferleri esnasında bazı zorluklar yaşamıştır. Henüz 20 yaşlarında, ona atalarından kalan gut/ damla/ siyatik hastalığı vardı. Bağdat fethi sonrası şiddetli baş ağrısı ve titreme ile yatağa düşmüştü. Hastalığı konusunda farklı teşhisler bulunmaktaydı. Yerli hekimler Sultan IV. Murad‘ ın sıtmaya yakalandığını söylerken, Batılılar sara veya felç geçirdiğini öngörmekteydi. O dönemde Sultan IV. Murad‘ ın belinden aşağısının tutmadığı da söylenmektedir. Bağdat’tan İstanbul’a dönünce kendini bir miktar toparlayan Sultan, Beykoz’a ava gittiği esnada tekrar rahatsızlanır. Bunun ardından içkiye düşkün olna Sultan IV. Murad, yakınlarının da tavsiyesiyle içkiye tövbe etti, kadehleri kırdırdı. Takip eden 10 gün içerisinde iyileştiği görülen Sultan, aynı zamanda Venediklilere karşı bir sefer hazırlığındaydı. Bu süreçte yataktan kalkan Sultan IV. Murad, at bindi, ziyafetler verdi. Ardından Topkapı Sarayı‘na dönen Sultan, bir daha ayaklanmamak üzere rahatsızlandı. Yattığı iki hafta boyunca Hekimbaşı Zeynelabidin Efendi her yolu denemiş ancak bir sonuç alamamıştı. Yatağa bağlı olduğu bu dönemde yanında bulunan, padişahı tövbeye teşvik eden ve Yasin-i Şerif okuyan İmam Şami Yusuf Efendi, zaman zaman padişahın şuurunu kaybettiğini belirtmiştir. Daha da toparlanamayan Sultan IV. Murad, 9 Şubat 1640 tarihinde, kardeşini öldürttüğü odada hayata gözlerini yumdu.

16 yıl hüküm süren Sultan IV. Murad, 28 yaşında vefat etti ve tahtı Sultan İbrahim‘e bıraktı.


Kaynak:

• Prof. Dr. Abdülkadir Özcan “IV. Murad Şarkın Sultanı”