İmparatorluğun Son Savaşı Kitap İncelemesi

Necmettin Alkan tarafından kaleme alınan bu kitap, Birinci Dünya Savaşı’na giriş serüvenimizi anlatıyor. Yeni kitap incelememiz sizlerle.

Kitap inceleme yazılarımız kaldığı yerden devam ediyor. Timaş Tarih‘in son kitabı İmparatorluğun Son Savaşı bugünkü konuğumuz. Kitabı incelemeye başlamadan önce yazarı Necmettin Alkan’ın kitabın yazılış süreciyle ilgili verdiği bilgilerden söz etmek istiyorum.

Başta Osmanlı arşivi ve ATASE olmak üzere Alman Arşiv kaynaklarından da yararlanılarak oluşturulmuş bu kitap, bunun yanında Türkçe ve Almancaya çevrilen Rus vesikalarını da barındırmaktadır. Ayrıca İngiliz belgeleri ve yayınlarından da faydalanılarak geniş bir perspektif elde edilmiştir. Dönemin diplomatları ve onlarla ilgili eserlerden de yararlanan yazar, alanın uzman isimlerinin yayınlarına da başvurarak kapsamlı bir araştırmaya girişmiştir. Bu nedenle alanda önemli bir boşluğu dolduracak olan bu çalışma ortaya çıkmıştır.

Bizim değerlendirmemize gelecek olursak, kitap dili itibariyle oldukça rahat okunmakta. Bu anlamda sizi yoracak bir metin olmadığını söyleyebilirim. Sayfaları karıştırınca karşımıza ilk olarak dönemin önemli tarihlerinin belirtildiği bir kronoloji çıkıyor. Bu kronoloji sadece 1914 yılı Kasım ayına kadar geçen süreyi barındırıyor. Gönül isterdi ki burada tüm savaşa dair en azından Osmanlı Devleti açısından önemli olan bazı tarihler yer alsın. Ancak var olan kronoloji de gayet bilgilendirici nitelikte.

Kronolojinin ardından altı bölümden oluşan kitabın ilk bölümüne geçiş yapılmakta. Bölüm başlıkları şu şekildedir;

  1. Her Şeyin Başı: Birinci Dünya Savaşı Öncesinde Osmanlı Devleti ve Avrupalı Büyük Devletler
  2. İttifak Arayışları ve Diğer Diplomatik Faaliyetler: Reddedilme ve Tarafsızlık Arasında Arafta Kalmak
  3. Goeben ve Breslau İstanbul’da: Dünya Tarihinin Akışını Değiştiren Gemiler
  4. Osmanlı Devleti’nin Savaşa Girişi: Karadeniz’de Kopan Fırtına
  5. Karadeniz Harekatı’nın Basına Yansıması: Herkesin Kendi Penceresinden Bakması
  6. Her Şeyin Sonu: Kaybedilen Harbin Ardından Türk-Alman Müttefikliğini Konuşmak veya Tartışmak

Kitap savaşa Osmanlı cephesinden hem diplomatik hem siyasi hem askeri hem de basın açısından bakıyor. Bu anlamda dönemin genel perspektifinin kafanızda şekillenmesi oldukça kolaylaşıyor. Şimdi bu denli ayrıntılardan ve kaynaklardan bahseden kitap oldukça hacimlidir diye düşünmenize de gerek yok. Çünkü kitap sadece 344 sayfa. Kitabın sonunda kullanılan kaynaklara dair geniş bir kaynakça da görebilirsiniz. Kaynakların ardından ise dönemin aktörlerine dair görsellerin yer aldığı bir kısım sizlerle olacak.

Siyasi tarihe hakim olmam nedeniyle benim açımdan kitapta ilgimi çeken nokta basın penceresinden meselelere bakılan bölüm olmuştur. Sizin de kitap içinde kendinize pay çıkaracağınız bir nokta olacaktır. Özellikle yakınçağ tarihi çalışacak arkadaşlara başvuru kitabı olarak önerebilirim. Onun dışında Birinci Dünya Savaşı’na ilgi duyan tüm tarihseverler rahatlıkla bu kitabı okuyabilir.

Şimdiden keyifli okumalar. Yeni kitap inceleme yazılarımızda görüşmek üzere.