İlber Ortaylı‘nın Kronik Kitap‘tan çıkan “Hukuk ve İdare Adamı Olarak Osmanlı Devleti’nde Kadı” isimli eseri inceledik.

Kadı konusunda yayınlanmış olan makalelerin tekrardan gözden geçirilerek yeniden kaleme alınan, hukuk ve idare alanları ile ilgili müracaat edilebilecek bir eser olduğunu belirtmek gerek. Kadı hem İslâm alemi hem de Osmanlı Devleti için önemli bir kurum olmakla beraber Osmanlı Devleti’nde Kadı; bir yargıç, bir noter, bir müfettiş, bir amir ve bir yöneticidir. Geniş sınırlara sahip Osmanlı Devleti’nin bekâsında kadıların rolü oldukça önemlidir. Bu nedenledir ki ünlü tarihçimiz İlber Ortaylı, kadılar üzerine böyle bir eseri ortaya çıkardı. Eseri babası Kemal Ortaylı’ya ithaf eden İlber Ortaylı’nın Kronik Kitap‘tan çıkan ilk kitabıdır.

112 sayfadan oluşan eser Osmanlı kadılık müessesesinin temelinden başlayıp, kadıların görevleri, görev süreleri ve görev bölgeleri ile devam etmekte. Bununla yetinmeyip kadıların taşradaki faaliyetlerine de değinilir. Kadılara dair her bilgiye ulaşabileceğiniz eserin üçüncü bölümünde ise Osmanlı mahkemelerine yer verilir. Mahkemelerin niteliği, çalışanlar ve mahkemelerin giderleri dahil birçok bilgiye ulaşmanız mümkün.

Tüm bunları sade ve açık bir şekilde yer verilirken eser, İlber Ortaylı‘nın diğer kitaplarından alıştığımız gibi soru cevap şeklinde ilerlememekte. Makalelerin tekrar kaleme alınıp biilgilerin toplandığı tek bir eser mahiyetinde olduğundan dolayı eser sade bir görünüm kazanmış ki bu durum okuyucunun işini kolaylaştıran bir yöntem. Birçok dipnot bulunan eserin sonuç bölümünde kısa bir özet bulunmakta.

Makalelerin gözden geçirildiğinden bahsetmiştik ancak bunun yanında birçok kitaptan da faydalanılarak ortaya çıkmış bir eser. Böylece İlber Ortaylı‘nın kaleminden Osmanlı Devleti‘nin en önemli kurumlarından biri olan “Kadılık” açık, sade ve anlaşılır bir şekilde tek bir kitapta herkesin ulaşabileceği şekilde yayınlanmıştır.


Eser ile ilgili görseller kronikkitap.com adresinden edinilmiştir.