Akçağ Yayınları’ndan yayınlanan, Mehmed Fuad Köprülü‘nün Hayat-ı Fikriyye adlı eserinin incelemesi ile karşınızdayız.

Köprülü‘nün kitap halinde yayınlanan bu ilk eseri Cafer ŞEN ve Nurcan ŞEN tarafından hazırlanarak Akçağ yayınlarından basılmış vaziyette. Eser Köprülü’nün kitap halinde çıkan ilk eseri olması ve henüz çok genç yaşında sahip olduğu bilgi birikimi göstermesi bakımından oldukça önemlidir. Fecr-i Âti kütüphanesinden yayınlanan üç kitaptan birisi olan bu kitap, çalışmalarını ağırlıklı olarak halk edebiyatı üzerine yoğunlaştıran Köprülü’nün yeni edebiyat üzerine fikirlerini barındıran yegâne eserlerdendir.

Bu eserde İskandinav Edebiyatı, Naturalizim ve Parnas şairlerine kadar pek çok noktaya temas  edilmiş. Bunların yanında eserin sonuna eklenen Fazıl Ahmed’in bu esere ait görüşlerini bildiren yazı, eserin öneminin anlaşılması acısından oldukça önemlidir. Fazıl Ahmed, bu yazısında Köprülü’yü “nesl-i hâzır şairlerinin en mütefekkiri” olarak niteler.

Bu noktada bir parantez açıp eserin önsözünden de bahsetmek yerinde olacaktır. Cafer ŞEN ve Nurcan ŞEN tarafından hazırlanan bu önsözle birlikte eserin mahiyeti, Fecri Âti üyeleri ve muhalifleri açısından öneminin yanı sıra Köprülü açısından eserin sahip olduğu önemi gibi pek çok konuda cevaplar barındırdığını ve bu yönüyle de eserin önsözünün de dikkatlice okunması gerektiğini belirtmeliyiz.

Köprülü bu eserinde Kâri’lerime (Okuyucularıma) başlığıyla “nesl-i hâzır” dediği mevcut nesle yönelik eleştiri ve önerilerini dile getirmiştir. Bu eleştiri ve öneriler eserin yazıldığı dönemde ki dünyayı anlamamız açısından önemli ve göz ardı edilmemeli. Neslin görevinin ne olması gerektiği, fikir hayatının genişlemesi, büyümesi  için yapılması gerekenler, şair ve hikayecileri yetiştirmenin yolu ve son olarak bu eseri yazma nedeni ve izlediği yöntem gibi pek çok konunun cevabını Köprülü’nün penceresinden, bu kısımda okumanız mümkün.

Bunlarla birlikte Catulla Mendes , George Brandes gibi edebi şahsiyetlerle ilgili de Köprülü’nün bilgi ve görüşlerini görmeniz mümkün.

Kısaca sonlandırmak gerekirse, ilmî ve siyasi açıdan Türkiye’nin yakın geçmişine damga vurmuş M. Fuad Köprülü gibi önemli bir ismin anlaşılması açısından mutlaka okunması gereken bir eser olarak bu eseri tavsiye edebiliriz.

Sizin için önerilen okuma:

TÜRKİYE’DE “MODERN TARİHÇİLİĞİN BABASI”: M. FUAD KÖPRÜLÜ