3 Mart 1878 Ayastefanos(Yeşilköy) Antlaşması sonuçları, Berlin Kongresi’ne giden neden?

93 Harbi olarak da bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı ardından taraflar Ayastefanos Antlaşması için masaya oturdular. Osmanlı Devleti adına Hariciye Nazırı Safvet Paşa ve Berlin sefiri Sadullah Bey, Rusya adına ise General Ignatiyef ve Nelidof müzakerede bulundu. Süreç Yeşilköy’de başladı. Toplamda 29 madde üzerinde karara varıldı. Alınan kararlara göre Osmanlı Devleti Karadağ, Romanya ve Sırbistan’ın bağımsız birer devlet olduğunu kabul edecekti. Karadağ’ın sınırları Adriyatik kıyılarına kadar ulaşacak, Sırbistan ise Niş şehrini ele geçirecekti.

Antlaşmanın imzalandığı konak

İlgili resimRomanya Dobruca’ya sahip olacak ancak karşılığında Besarabya bölgesini Rusya’ya bırakacaktı. Bulgaristan Osmanlı Devleti‘ne bağlı özerk bir hale gelecekti. Bulgar prensi halk tarafından seçilecek, Avrupa devletleri ve Osmanlı Devleti‘nin onayından sonra tayin edilecekti. Ancak prensin Avrupa devletlerinin hanedanına mensup olmaması gerekmekteydi. Bosna, Hersek, Rumeli Hristiyan bölgeleri ve Doğu Anadolu’da Ermeni bölgelerinde ıslahat çalışmaları yapılacaktı. Osmanlı Devleti savaş tazminatı olarak Rusya’ya 1.410.000.000 ruble ödeyecekti. Oldukça büyük miktarda olan tazminata karşılık ise Osmanlı Rumeli bölgesinde bazı yerleri ve Kars, Ardahan, Batum, Doğubayazit’ı Rusya’ya bırakacaktı. Tazminattan geriye kalan 300.000.000 ruble ise para ile ödenecekti. Tüm bunlara karşılık Rus askerleri 3 ay sonra Rumeli topraklarından, 6 ay sonra ise Doğu Anadolu’dan çıkacaktı. Ayrıca Osmanlı topraklarında yaşayan Rus halkı savaş öncesindeki gibi tekrar ticaret yapabilecekti.

Rusya’nın bu aşırı kazançlı durumu dengeleri değiştirmişti. Bu durumdan Avrupalı devletlerin rahatsız olduğu açıktı. Bu nedenle Ayastefanos maddeleri 13 Haziran 1878 tarihinde toplanan Berlin Kongresi’nde tekrar ele alındı ve değişikliklere gidildi. Böylece Ayastefanos artık sadece Osmanlı ve Rusya’nın bir sorunu olmaktan çıkmış, tüm Avrupa’yı ilgilendirir hale gelmişti.