Osmanlı tarihinde dönüm noktalarından birini teşkil eden 31 Mart Vakası ile ilgili bilmeniz gereken 5 tarihi bilgi sizlerle.

31 Mart Vakası, sonu Sultan II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesine kadar dayanan bir dizi olayın gelişmesine sebep olmuştur. Olayın arka planı başka bir yazının konusu olabilecek kadar geniştir. Bu nedenle yazımızı, Tarihi Bilgiler serimize uygun olacak şekilde, kaynağından ham bilgiyi sizlere sunarak sınırlandırmaktayız.

31 Mart Vakası gerçekleştiği zaman tarihler 13 Nisan 1909 gününü gösteriyordu. Tıpkı 93 Harbi’nin isimlendirmesinde olduğu gibi, 31 Mart Vakası’nda da takvimden kaynaklı bir isimlendirme yapılmıştır. Şöyle ki Rûmî takvime göre 31 Mart 1325 tarihinde gerçekleşen isyan hareketi, buradan hareketle 31 Mart Vakası olarak dile getirilmiştir.

4. Avcı Taburu’na bağlı askerler tarafından 31 Mart 1325 tarihinde, şeriat talebi ile başlatılan bu isyan 11 gün süren bir sürece dönüşmüştür. İstanbul’da bulunan bazı askerlerinde katılmasıyla birlikte yaklaşık 4000 kişilik bir grup haline gelmiş ve önemli tehdit oluşturmuşlardır.

2019 yılında Yeditepe Yayınevi’nden çıkmış olan kitap, 31 Mart Vakası hakkında yeni bir kaynak teşkil etmektedir.

Bu olayda önemli bir görev de Hurşid Paşa’ya düşmüştür. 13 Nisan 1909 günü başlayan isyan sonrasında 25 Nisan 1909 günü Kânûn-i Esâsî’nin 36. Maddesine dayanılarak İstanbul’da sıkıyönetim (idâre-i örfî) ilan edildi. Hurşid Paşa da İdâre-i Örfiye Divan-ı Harbi Reisi oldu. İsyan çıkaranları ve destek olanları tespit etmek ve cezalandırmak amacıyla Hurşid Paşa’nın riyasetinde Divan-ı Harb heyeti kurulmuş ve Hüseyin Hüsnü Paşa gibi önemli isimler yer almıştır.

Nihayetinde isyan bastırılmıştır. Ancak tahtta bulunan Sultan II. Abdülhamid’in de bu isyanda payı olduğu görüşü, gerçek olsa da olmasa da, gidişatı belirleyen bir etmen olmuştur. Çünkü Sultan’ı tahttan indirmeye yönelik görüşmeler başlamış ve Meclis’te de çoğunluğun bu fikri onaylamasıyla Sultan II. Abdülhamid tahttan indirilmiştir. Yerine ise Sultan Mehmed Reşad getirilmiştir. Sultan II. Abdülhamid ise 28 Nisan 1909 günü Sirkeci Garı’ndan bindiği özel bir tren vasıtasıyla Selanik’e gitmiştir.

Ortaya çıkan durum en çok da İttihatçı idarecilere yaramıştır. Kontrolü ellerine alan İttihatçılar, kadrolarda gerçekleştirdikleri temizlik faaliyeti sonrasında Devlet’in son günlerinin tüm yükünü sırtlarına almışlardır. 31 Mart Vakası sonrası İttihatçılar açısından yeni bir döneme kapı aralanmıştır diyebiliriz.

Böylelikle kısa ve öz şekilde 31 Mart Vakası ve beraberinde gelişen olaylar hakkında bilgi edindik. Elbette bu konulara ilgisi olan okurlarımız tarafından yazdıklarımız, bilinen meseleler olacaktır. Fakat önceliğimiz önemli meselelerin önemli kısımlarının tüm okurlarımızın zihnine en doğru şekilde yerleşmesini sağlamaktır.

Saygılarımla…